07april2021
Het verkleinwoord van beaujolais is beaujolaistje....
'Ik schiep orde' is correct. In de combinatie orde...

Taaltip: eigenares / eigenaresse

24-03-2021
Een vrouwelijke eigenaar kun je ook een eigenares of een eigenaresse noemen.

De achtervoegsels -es en -esse bestaan allebei al eeuwen. In ouder Nederlands kwamen ook andere woorden met -esse voor, zoals gijzelaresse en meesteresse. De meeste daarvan zijn verouderd.

Is het woord eigenaresse niet dubbelop, en zou het niet eigenares moeten zijn?

Nee, de woorden eigenares en eigenaresse zijn beide juist. Eigenares is gevormd met het achtervoegsel -es, en eigenaresse met het achtervoegsel -esse; het is niet zo dat het twee achtervoegsels (eerst -es en dan -se) bevat.

De achtervoegsels -es en -esse zijn varianten van elkaar. Volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN) is -esse de oudste vorm (een ontlening uit het Frans). In oude teksten kun je bijvoorbeeld ook kasteleinessegijzelaresse en zondaresse aantreffen. Onder invloed van de Franse uitspraak kwam ook de vorm -es op, die later als zelfstandig Nederlands achtervoegsel tot ontwikkeling is gekomen.

Woord op -esse vaak ouderwetser dan -es

Er zijn nog enkele woorden waarvan twee vrouwelijke varianten bestaan, bijvoorbeeld meesteres/meesteressebarones/baronesse en dienares/dienaresse. Hierbij doet de vorm met -esse meestal wat verouderd aan. Eigenares en eigenaresse zijn beide blijven bestaan; eigenaresse is zelfs veel gebruikelijker dan eigenares.

In andere gevallen is slechts één vorm goed; zo is het uitsluitend dichteres en zangeres, niet dichteresse en zangeresse. Vrouwelijke varianten van mannelijke woorden op -is kunnen juist alleen op -esse eindigen: bibliothecaressejubilaresse.